เทศน์กัณฑ์สุดท้ายหลวงตา มหาบัว ญาณสัมปันโน

พระธรรมวิสุทธิมงคล หรือ หลวงตาบัว ญาณสมฺปนฺโน  เป็นพระภิกษุนิกายเถรวาท คณะธรรมยุติกนิกาย ฝ่ายอรัญวาสีวิปัสสนาธุระ ชาวจังหวัดอุดรธานี และเป็นเจ้าอาวาสวัดป่าบ้านตาด (วัดเกษรศีลคุณ) องค์แรก ท่านเป็นหนึ่งในศิษย์ของพระครูวินัยธร หรือหลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต ซึ่งหลวงตาบัว ได้มีโอกาสอุปฐากรับใช้หลวงปู่มั่นในช่วงปัจฉิมวัยและเป็นผู้หนึ่งที่ได้บันทึกประวัติของหลวงปู่มั่นโดยละเอียดในเวลาต่อมา

มีบันทึกจดหมายเป็นลายมือหลวงตามหาบัว ลงวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2519 ถึงลูกศิษย์ที่ป่วยหนักใกล้วาระสุดท้ายแห่งชีวิต ชื่อ คุณเพาพงา วรรธนะกุล ข้อความบางส่วนดังนี้

“พญามัจจุราชเตือน และบุกธาตุขันธ์ของสัตว์โลกตามหลักความจริงของเขา เราต้องต้อนรับการเตือน และการบุกของเขาด้วยสติ ปัญญา ศรัทธา ความเพียรไม่ถอยหลัง และขนสมบัติ คือ มรรค ผล นิพพาน ออกมาอวดเขาซึ่งๆ หน้า ด้วยความกล้าตาย โดยทางความเพียร เขากับเราที่ถือว่าเป็นอริศัตรูกันมานาน จะเป็นมิตรกันโดยความจริงด้วยกัน ไม่มีใครได้ใครเสียเปรียบกันอีกต่อไปตลอดอนันตกาล”

หลวงตาบัว ญาณสมฺปนฺโน  ได้มรณภาพเมื่อวันนี้ 30 มกราคม พ.ศ. 2554 ขณะอายุได้ 97 ปี และ 76 พรรษา โดยท่านได้เทศน์ก่อนมรณภาพไว้มีใจความดังนี้

อนิจจา วต สังขารา อุปปาทวยธัมมิโน
อุปปัชชิตวา นิรุชชันติ เตสัง วูปสโม สุโข

แปลว่า สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง เกิดขึ้นแล้วย่อมดับไป
การระงับดับเสียซึ่งสังขารทั้งหลาย ซึ่งไม่เที่ยง
และเกิดขึ้นแล้ว ดับไปนั้น เป็นความสุขอันยิ่ง ดังนี้

สังขารธรรมไม่ใช่ว่าเราจะเห็นแต่ผู้ที่ตายแล้วไม่เที่ยง
เห็นแก่ท่านผู้ที่ตาย นั้นเกิดขึ้นแล้วดับไป
ควรน้อมเข้ามาสู่ตัวของเรา
กายของเราทุกชิ้นที่เราครองเป็นเจ้าของอยู่ ณ บัดนี้
ก็แปรสภาพไปเช่นเดียวกัน มีความแก่ ความชรา
ทนไม่ไหว ต้องแตก ต้องทำลาย ไปเช่นเดียวกันกับท่าน

เราทั้งหลายได้พิจารณาอย่างนี้แล้ว
ก็จะเป็นเหตุ ให้มีปัญญาพินิจพิจารณา ว่า
สิ่งเหล่านี้ไม่เที่ยง เราจะหาอะไร ซึ่งเป็นของเที่ยง ยิ่งกว่าสิ่งเหล่านี้
สิ่งเหล่านี้เป็นทุกข์ เราจะหาอะไร ที่จะเป็นความสุขยิ่งกว่าสิ่งเหล่านี้
สิ่งเหล่านี้เป็นอนัตตา เราจะหาอะไร ซึ่งเป็นอัตตาที่แท้จริงจากสิ่งเหล่านี้
ได้จากพระธาตุธรรมที่เรียกว่า สังขารนี้
ถ้าเรามีปัญญา เราต้องถือเอาประโยชน์จากสิ่งที่ไม่เป็นสาระแก่นสารนี้
ให้เป็นสาระแก่นสารขึ้นที่จิตใจของเราได้

เราเป็นนักวัฏฏะ เป็นนักท่องเที่ยว เป็นนักเกิดแก่ เจ็บตายมาด้วยกัน
ไม่มีใครแพ้ ใครชนะ ไม่มีใครได้เปรียบใคร
เรื่องความเกิด ความตาย ความสลาย ความทำลาย
การท่องเที่ยวในวัฏฏะสงสารนี้ มีความเสมอภาคกัน
แล้วทำไมเราจะไม่สามารถเห็นตัวจักร
ซึ่งพาเราหมุนเวียนเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
ให้เกิดๆ ตายๆ ทุกข์ยากลำบาก หมุนเวียนอยู่อย่างนี้
สังขารทั้งหลายทั้งภายนอก ทั้งภายใน ทั้งของเขาของเรามันไม่เที่ยง

อุปปาทวยธัมมิโน. อุปปัชชิตวา นิรุชชันติ
มันเกิดขึ้นมาแล้ว ไม่ว่าอยุ่ที่ไหนๆ มันแตกด้วยกันทั้งนั้น

เตสัง วูปสโม สุโข
จงพยายามทำความระงับดับเสียซึ่งต้นเหตุ
คือ สังขารอันเป็นตัว สมุทัย ให้มันดับสิ้นไปเสียจากใจแล้ว
สังขารที่เป็นตัวผล คือ อนิจจา วัฏฏะสังขารา
ความเกิด ความตาย สังขารนี้ จะไม่ปรากฏแก่ใจของเราต่อไปอีกแล้ว
เรียกว่า ถึงสันติธรรมอันราบคาบ ได้แก่ บรมสุข คือ วิมุตติพระนิพพาน

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน
พระบูรพาจารย์ พระธุดงคกรรมฐานสายพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต