ตามตำนานการกวนเกษียรสมุทร หรือการกวนน้ำอมฤตเพื่อความเป็นอมตะของเหล่าเทพและอสูรนั้น ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญในเทวตำนานที่ก่อให้เกิดสิ่งวิเศษมากมาย รวมถึง “รัตนชาติ” หรืออัญมณีล้ำค่าทั้ง 14 ประการ
ตำนานแห่งการกวนเกษียรสมุทรและการเกิดรัตนชาติ
การกวนเกษียรสมุทรเป็นเหตุการณ์ที่พระนารายณ์ทรงอวตารเป็นเต่า (กูรมาวตาร) เพื่อรองรับภูเขามนทรกีรีที่ใช้เป็นไม้กวน โดยมีพญานาคพสุจิเป็นเชือกชักเย่อ การกระทำอันยิ่งใหญ่นี้ไม่ได้เพียงแต่ทำให้น้ำอมฤตปรากฏขึ้นเท่านั้น แต่ยังทำให้เกิดสิ่งวิเศษต่างๆ ที่ผุดขึ้นมาจากห้วงมหาสมุทร ซึ่งในทางความเชื่อโหราศาสตร์และอัญมณีศาสตร์ไทย ได้เชื่อมโยงพลังงานของอัญมณีมงคลเข้ากับเหตุการณ์การกำเนิดสิ่งวิเศษนี้เพื่อความเป็นสิริมงคล
รัตนชาติและสิ่งวิเศษ 14 ประการ
- พระลักษมี: เทพีแห่งความร่ำรวยและความงาม
- นางวารุณี: เทพีแห่งสุราหรือความรื่นเริง
- วารุณีเทวี: เทพีแห่งมหาสมุทร
- ม้าอุจไฉศรพ: ม้ากายสิทธิ์สีขาว 7 หัว
- ช้างเอราวัณ: ช้างเผือก 33 เศียร พาหนะของพระอินทร์
- แก้วเกาสตุภะ: อัญมณีล้ำค่าประจำพระอุระของพระนารายณ์
- ต้นปาริชาต: ต้นไม้สวรรค์ที่ประทานพรได้
- พระจันทร์: ผู้สร้างความเย็นและความสว่าง
- ธนูศารงคธนู: ธนูวิเศษของพระนารายณ์
- สังข์ปาญจชัญญะ: สังข์วิเศษ
- หม้อน้ำอมฤต: สิ่งที่เหล่าเทพปรารถนา
- พิษกาลกูฏ: พิษร้ายที่พระอิศวรทรงดื่มเพื่อช่วยโลก
- วัวสุรภี: วัวสารพัดนึก
- รัตนชาติอื่นๆ (อัญมณีมงคล): บรรดาอัญมณีมงคลทั้งหลายที่เชื่อว่าเกิดจากการรวมตัวของพลังงานบริสุทธิ์และรัศมีของสิ่งวิเศษที่ปรากฏขึ้น
